Dyrektor w spółce „ podwójnie chroniony”

12.05.2008

Organ wykonawczy czy pracownik

Przepisy prawa określają jedynie podstawowe kompetencje oraz strukturę wymaganych prawem organów w spółce: walne zgromadzenie (założyciele, uczestnicy spółki), organ wykonawczy (dyrektor, dyrekcja), organ kontroli – komisja rewizyjna (rewizor).

Pozostałe organy jak również ich kompetencje określa walne zgromadzenie spółki w statucie spółki.

W związku z tym, że najwięcej problemów stwarza polskim przedsiębiorstwom zrozumienie kompetencji poszczególnych organów spółki jak również rola dyrektora spółki, dlatego też skupię się nad omówieniem tego wyjątkowego stanowiska.

Dlaczego wyjątkowe stanowisko?

Otóż status prawny dyrektora/kierownika określony z jednej strony prawem pracy(m.in Kodeks Ustaw o Pracy z lat siedemdziesiątych), w którym regulowane są stosunki prawne między dyrektorem a przedsiębiorstwem, a z drugiej strony zasada jego wyboru (mianowania, zatrudnienia), zakres uprawnień wynika z udzielonych uprawnień jako najętego pracownika przedsiębiorstwa (tzw. osoby na stanowisku), którą najmuje (powołuje) właściciel przedsiębiorstwa (lub upoważniony przez niego organ) oraz zawiera z nim umowę o pracę ( kontrakt).

Stosunki między dyrektorem przedsiębiorstwa a przedsiębiorstwem jako jego pracodawcy regulowane są jednocześnie prawem cywilnym (korporacyjnym) oraz prawem gospodarczym. Jego status zawarty jest w uprawnieniach organu wykonawczego przedsiębiorstwa, natomiast w prawie pracy traktowany jest jako najęty pracownik przedsiębiorstwa.

Wymienione szczególne zasady „podwójnego” prawnego statusu dyrektora muszą być uwzględnianie od chwili powołania go na to stanowisko.

Zapisy są sprzeczne, lecz w praktyce sądy bronią pracownika.

Zatrudnianie dyrektora spółki

Każdy przedsiębiorca sporządzając dokumenty rejestracyjne oraz w czasie rejestracji firmy na Ukrainie, spotyka się z podstawowym problemem, a mianowicie z zatrudnieniem dyrektora.

Podzielmy więc spotkanie z dyrektorem na kilka etapów.

Etap I. Przygotowanie dokumentów założycielskich np. spółki z o.o – statut. W statucie wskazuje się wyłącznie organy spółki oraz jej kompetencje.

Dyrektor zaliczany jest do tzw. organu wykonawczego spółki. W statucie określa się wyłącznie m.in. szczegółowy zakres uprawnień organu wykonawczego, zasady powoływania i odwoływania, podejmowania uchwał itp. dyrektora / dyrekcji lub prezesa/ zarządu.

W żadnym przypadku nie są wskazywane w statucie spółki nazwiska osób obejmujących poszczególne stanowiska.

Etap II. Rejestracja

Do rejestracji spółki wymagany jest m.in. protokół założycielski, statut spółki.

W protokole założycielskim wskazuje się nazwisko i imię dyrektora spółki lub osobę upoważnioną do dokonania rejestracji.

Poniżej przykład protokołu założycielskiego:

Protokół założycielski Nr 1 z dnia 5.V.2008

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „Nowak”

Obecni: 100% głosów.

Słuchali: O rejestracji spółki z o.o „Nowak”

Postanowili: Utworzyć spółkę z o.o „Nowak”

Głosowali: jednogłośnie

Słuchali: O wyborze dyrektora spółki i udzieleniu mu pełnomocnictw do rejestracji spółki.

Postanowili: Wybrać na stanowisko dyrektora Jurija Wasylewicza oraz udzielić mu pełnomocnictw do dokonania rejestracji spółki.

Głosowali: jednogłośnie

Założyciel:

1.Polska osoba fizyczna – Mariusz Nowak – Malinowski, zam. Polska

Podpis

Prawo: dowolny założyciel (założyciele) na podstawie protokołu założycielskiego, posiada prawo do rejestracji spółki (przy składaniu dokumentów założycielskich przedstawia rejestratorowi państwowemu – paszport),

lub upoważniona przez założyciela (li) osoba, na podstawie protokołu założycielskiego oraz imiennego pełnomocnictwa. Do rejestracji dowolnego podmiotu prawnego na Ukrainie należy wskazać osobę (udzielić mu pisemnego pełnomocnictwa) do dokonania rejestracji.

Przed zatrudnieniem dyrektora spółki musimy uwzględnić prawo pracy Ukrainy, które jest konserwatywną dziedziną prawa, podstawę którego stanowi Kodeks Ustaw o Pracy, zabezpieczając ochronę praw „słabszego w stosunkach pracy” a mianowicie najmowanego pracownika.

Natomiast z drugiej strony prawo cywilne oraz gospodarcze ukierunkowane jest na swobodę zawierania umów – taki stan prawny ogranicza podejmowanie decyzji przy zatrudnianiu pracowników.

Wyłącznie w jednym przypadku, w czasie zawierania kontraktu pracowniczego, strony mogą samodzielnie określać niektóre jego warunki uwzględniając specyfikę stosunków prawnych.